Toni Morrison ‘un Sevilen Adlı Eserinin Newmark’ın Çeviri Yöntem ve Stratejileri Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Abstract

Günümüzde ekonomik, politik, sosyal ve siyasi olayların yarattığı küreselleşmenin bir sonucu olarak kültürlerarası etkileşim giderek artmaktadır. Bu etkileşimle beraber, edebiyat yapıtlarının yanısıra bilim, sanat, hukuk, tıp, teknoloji gibi birçok alandaki yenilikler ve gelişmeler ile birlikte bilgi akışı hızlı bir ivme kazanmış ve bunun bir sonucu olarak çeviri giderek önem kazanmıştır. Ancak bir dilden diğer bir dile aktarım, sanıldığı kadar kolay değildir. Özellikle edebi çeviri alanının son derece kapsamlı, karmaşık ve çok anlamlı olması, çevirmenlerin dilin içinde bulunduğu sistematiği bir bütün olarak ele almasını ve kültürel bir ön inceleme yapmasını gerekli kılar. Bu çalışmada, çevirmen Püren Özgören tarafından Türkçeye ‘’Sevilen ‘’ olarak aktarılan Toni Morrison’ın ‘’Beloved ‘’adlı romanında yer alan kültürel ögeler tespit edilerek, Peter Newmark’ın kültürel ögeleri sınıflandırması kapsamında sınıflandırılarak, çevirmenin süreç boyunca nasıl bir yol izlediği ve aktarım sürecinde sıklıkla tercih ettiği yöntemler irdelenmiştir. Kültürel öğelerin aktarımında iki farklı dil ve kültür dizgesinin olmasından dolayı çevirmenin erek metinde sıklıkla Newmark’ın önerdiği yöntemlerden aktarma, sözcüğü sözcüğüne çeviri ve uyarlama yöntemlerini sıklıkla tercih ederek, erek metinde okuma akışını engellediğini düşündüğü bazı ifadelerde de çıkarma yöntemini kullanarak, erek kültür okurları için daha erişilebilir olmayı hedeflediği ve yer yer kaynak kültüre ait kültürel ögeleri genellikle erek kültüre tanıtmaya ve aktarmaya çalıştığı tespit edilmiştir.