HZ. PEYGAMBER’E (S.A.V.) İSNAD EDİLEN OLUMSUZ SÖZ VE FİİLLERLE İLGİLİ BİR HADİSİN TAHRÎC VE YORUMU

Abstract

Hz. Peygamber (s.a.v.), yaklaşık yirmi üç yıl süren peygamberliği boyunca Allah’tan peyderpey aldığı vahyi insanlara ulaştırmak, açıklamak ve başta kendisinin uyguladığı emir ve yasakların tatbik edilmesini sağlamak amacıyla birçok söz söylemiş ve birtakım davranışlar sergilemiştir. Bu söz ve davranışları, örnek kişiliğine ve yüce ahlâkına uygun olmuştur. Ancak bazı hadisler, bu hasletleriyle ilk bakışta örtüşmediği düşünülen birtakım söz ve davranışları haber vermektedir. Bu duruma işaret eden hadislerden biri, müteaddit tarîklerle birçok kaynakta yer alan ve genel hatlarıyla Rasûlullah’ın (s.a.v.) bazı Müslümanlara olumsuz sözler söylediğini ve onları incittiğini haber veren hadistir. Doğru anlaşılmaması halinde hadisin uydurma olarak nitelenebileceği ama daha önemlisi Hz. Peygamber’in (s.a.v.) yanlış tanınmasına yol açabileceği ortadadır. Bu çalışma, sözü edilen bu hadisi doğru anlayıp yorumlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda hicri ilk üç asırda kaleme alınan hadis kaynaklarında tahrîc işlemi yapılmıştır. Daha sonra başta şerhler olmak üzere değişik alanlara dair kaynaklara müracaat edilerek tarihi süreç içerisinde hadisle ilgili yapılan yorumlara ulaşmaya çalışılmış ve birtakım değerlendirmeler yapılmıştır. Neticede tarîklerinin önemli bir kısmı itibariyle hadisin sahîh olduğu anlaşılmış ve tarihi süreçte ona ilişkin yapılan yorumların hadisle ilgili istifhamları büyük oranda giderdiği kanaatine varılmıştır.