Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Uluslararası Politik Ekonomisi: Emperyalizm, Hegemonya Krizi ve Nato’yu Yeniden Düşünmek

Abstract

Rusya ve Ukrayna arasında 2022 yılında başlayan savaş sosyal bilimlerde önemli tartışmalar başlattı. Ana akım savlardan ilki, bu savaşı Doğu-Batı arası medeniyetler çatışması yakıştırmasına atıfta bulunan, sınıfsal analizden ve sınıf farklılıklardan yoksun, kültür, kimlik ve dini saikler etrafında şekillenen indirgemeci yaklaşımlar üzerinden açıklamaktadır. Bu yaklaşımlardan ikincisi savaşın çıkma sebebini Rusya devlet başkanı Vladimir Putin’in şahsında cisimleşmiş otoriter bir rejimin genişleme ve yayılma isteğine dayandırdı. Bu görüş, Weberci anlamda bir otoriter kavramını ve bu düşüncenin devamı olarak da bir kişinin ya da kliğin otoriterleşmesi ile devletin otoriterleşmesi kavramlarının birbirine karıştırılmasından ibaret hatalı bir görüştür. Üçüncü temel sav ise savaşın başlamasını güvenlikçi paradigma çerçevesinde değerlendiren ve diğer etkenleri ikinci plana iten indirgemeci bir yaklaşımdır. Bu çalışma bu üç yaklaşımın eleştirisini yapmakta ve Rusya ile Ukrayna arasında cereyan eden savaşı liberal demokrasi ile totaliter rejimler arasında bir savaş, ya da NATO ile Doğu Bloku ülkeleri arası bir askeri çatışma veya kamplaşma olarak yorumlanamayacağını iddia etmektedir. Buna karşın, bu çalışma iddia etmektedir ki bu süreç, emperyalizme içkin çelişkilerin uluslararası arenada sadece emperyalist devletler arası değil sermayenin farklı fraksiyonlarının da dahil olduğu bir hegemonya krizinin yansımasıdır. Son olarak, bu çalışma Rusya-Ukrayna arasındaki savaşı tartışırken hem liberal demokrasiyi savunan NATO’nun mevcut uluslararası düzendeki yerini hem de emperyalizm kavramının sosyal bilimler içi tartışmalardaki açıklayıcı konumunu yeniden gündeme getirmeyi amaçlamaktadır.