TÜRKİYE’DE HÜKÛMET PROGRAMLARININ VE MİLLÎ EĞİTİM ŞÛRALARINDA ALINAN KARARLARIN İLKOKUL GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINA YANSIMASI: 1923-1950

Abstract

Bu araştırmanın amacı 1923-1950 yılları arasında kurulan hükûmetlerinprogramları ve millî eğitim şûralarında alınan kararların ilkokul Görsel Sanatlardersi öğretim programlarına hedef, içerik, öğrenme ve öğretme süreci ve değerlendirme yaklaşımları açısından yansımalarının olup olmadığını tespit etmektir.Araştırma kapsamında 1924, 1926, 1936 ve 1948 İlkokul Programları; 1927 KöyMektepleri Müfredat Programı; 1936 Köy Okulları Müfredat Programı Taslağıve 1939 Köy İlkokul Programı Projesi ele alınmıştır. Tarihsel araştırma yöntemikullanılarak yürütülen çalışmada veriler, doküman incelemesi yöntemi ile toplanmış ve doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırmada 1924 Programı’nda Resim dersinin Cumhuriyet esaslarını ve laikliği topluma aktarmada dolaylıbir rol üstlendiği; 1926-1936 arasında uygulanan programlarda, hükûmetlerineğitim politikalarının dersin hedef ve içerik boyutlarına çeşitli açılardan yansıdığı; özellikle Mayıs 1935’ten sonra Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) parti politikalarının, şûralarda alınan kararların ve dolayısıyla uygulanan öğretim programlarının üzerinde belirleyici bir faktör olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca CHP’ninkültür ve sanat politikalarından “devrim müzelerinin kurularak topluma inkılapruhunun aşılanması” fikri, 1936 itibariyle ilkokul programlarında okul müzelerinin kurulması ve bu müzelerde “inkılap/devrim köşesi” adlı bir bölüme yer verilmesi suretiyle örgün eğitimde uygulanabilir bir forma dönüştürülmüştür. Budönemin eğitim ve öğretim programlarının şekillendirilmesinde CHP’nin ulusalpolitikalarının daha etkili olmasının, karşısında herhangi bir muhalefet olmayanbu partinin politikalarının devlet politikası olarak benimsenmesinden ileri geldiği ve bu durumun dönemin Türkiye’si için oldukça tabii olduğu söylenebilir.1946 seçimleriyle başlayan çok partili yeni dönem ise ders öğretim programınayansımaları olan diğer siyasi gelişmelerdendir.