AHMET BAYTURSINOĞLU VE KAZAK CEDİTÇİLİĞİ

Abstract

Makalede Kazak aydınları ve Ahmet Baytursınoğlunun CeditHareketiyle ilgili çalışmaları ele alınacaktır. Kazakistanda bu hareket KırımTatarı İsmail Gaspıralının Tercüman gazetesi sayesinde ve İdil-Uralbölgesinde gelişen Ceditçi düşüncelerin Kazak topraklarında etkili olmasınedeniyle tanınmıştı. Kazak aydınları batı ve doğuyu denk tutan, bilimselİslamı hayatın önemine dönüştüren Gaspıralıyı hep örnek almış veçalışmalarından yararlanmıştır. Cedit eğitimine destek vermek amacıylaBaytursınoğlu Kazak aydınlarıyla beraber ders kitabı hazırlamıştır. Buçalışmalarında da Gaspıralının eserleri önemli kaynak olmuştur. Baytursınoğlu cedid konusunu sadece ders kitaplarında değil gazete ve dergisayfalarında da yayınlamış okuyucularıyla fikir alışverişinde bulunmuştur.Karşı fikir ve tenkit edilen makalelere de yayın aracıyla cevap vererekçalışmalarına açıklık getirmiştir. Cedit hareketini siyasi açıdan da ele alanBaytursınoğlu XX. yüzyıl başlarında halkın maneviyatını sömüren vesömürtenlerin ilişkilerini incelemiş ve hükümete bu konudaki görüşleriniaçıkça ifade etmiştir.