Küresel Optimizasyon Problemlerinin Çözümü İçin Zamanla Değişen Rastgele Atalet Ağırlıklı Jaya Algoritması

Abstract

Jaya algoritması küresel optimizasyon problemlerini çözmek için son zamanlarda sıklıkla kullanılan popülasyon tabanlı bir optimizasyon algoritmasıdır. Bu çalışmada küresel optimizasyon problemlerinin çözümü için zamanla değişen rastgele atalet ağırlıklı Jaya (ZR-Jaya) algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilen algoritmada Jaya’ya göre optimizasyon problemlerini daha erken iterasyonlarda çözmek, yakınsama süresini azaltmak ve daha iyi çözüm elde etmek amaçlanmıştır. ZR-Jaya deneysel çalışmalar için literatürde iyi bilinen on adet kıyaslama fonksiyonu ile bu fonksiyonların birleşiminden oluşan beş adet kompozit küresel optimizasyon problemlerine uygulanmıştır. ZR-Jaya algoritmasının bulduğu sonuçlar Yapay Arı Kolonisi (YAK), Parçacık Sürü Optimizasyon (PSO), Jaya algoritmaları ve Jaya’nın güncelleme prosedürüne eklenen rastgele atalet ağırlıklı Jaya (RAA-Jaya), doğrusal azalan atalet ağırlıklı Jaya (DAAA-Jaya) ve karmaşık atalet ağırlıklı Jaya (KAA-Jaya) ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilen algoritmanın başarısı YAK, PSO, Jaya ve Jaya’nın diğer ağırlık stratejileriyle kıyaslanmış ve sonuçlar çizelgelerde verilmiş ve grafiklerle gösterilmiştir. Deneysel çalışma sonuçlarına göre ZR-Jaya’nın PSO, YAK, Jaya ve Jaya’nın diğer ağırlık stratejilerinden, tek-yerel noktalı fonksiyonlarda başarı performans sayısı oranı %75, çok-yerel noktalı fonksiyonlarda ise %61,11 olmuştur. Geliştirilen ZR-Jaya algoritmasında zamanla değişen rastgele atalet ağırlığı faktörünün oldukça etkili olduğu ve uygulanabilir olduğu deneysel çalışmalarla tespit edilmiştir.