İSLAM HUKUKUNDA PARADA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER VE BORÇLARI ÖDEMENİN YOLLARI

Abstract

Geçim kaynağımız olan, fert ve toplumun hayatında çok önemli bir yere sahip olanpara, tarihî süreç boyunca ihtiyaçların temin edilmesi için bir araç olarakkullanılmıştır. Önemi, etkileri ve fonksiyonu farklı ilim dallarının araştırma konusuolmuştur. Bunların biri de İslam hukuku olup fakihler ilk dönemden itibaren para ileilgili meselelerin araştırılmasına ehemmiyet vermişlerdir. Fakihlerin üzerinde detaylıdurduğu hususlardan biri, para bir akde konu olduktan sonra paranın kullanımdankalkması, piyasadan çekilmesi, değerinin artması veya kayba uğraması gibidurumlarda akdin hükmünün ne olacağı ve paranın mislinin/aynısının ya da değerininödenmesi meselesi olmuştur. Farklı mezheplerden oluşan cumhur böyle durumlardaparanın mislinin/aynısının ödenmesini ileri sürerken bir grup fakih değerininödenmesi gerektiğini söylemişlerdir. Bazı fakihler bu durumda malın değerininödeneceğini tercih ederken bazıları ise tarafların tekrar anlaşma yapmalarınıönermişlerdir. Parada görülen bu değişiklikler eskiden olduğu gibi günümüzde defakihlerin gündemindeki yerini korumuştur. Özellikle kâğıt paraların muamelelerdekullanılmaya başlanması ve değişikliklerin diğer paralara nazaran kâğıt paralardadaha belirgin görülmesi ile birlikte konunun önemi daha da artmıştır. Dolayısıylaçalışmamızda eski ve yeni fıkıh bilginlerinin konuyla ilgili görüşleri, delilleri elealınacak ve son olarak değerlendirilecektir.