Müellifleri Meçhul İki Şehrengiz: Üsküp ve Budin Şehrengizleri

Abstract

Bir şehrin güzelleri ve güzelliklerini anlatmak üzere kalemealınan şehrengizler, klasik Türk edebiyatında özellikle 16.yüzyılda rağbet görmüş manzum türlerden biridir. Bu eserleryazıldıkları dönemin toplum hayatını ve kültürünü yansıtmasıaçısından oldukça önemlidir. Edebiyatımızda daha çok İstanbul,Edirne ve Bursa gibi şehirler için yazılan bu türde şimdiyekadar tespit edilen eser sayısı 87’dir. Müellifleri bilinmeyenÜsküp ve Budin şehrengizleri de bu türde kaleme alınan vebugüne kadar varlıkları bilinmeyen eserlerdir. Bu iki eserintespitiyle birlikte bu türde kaleme alınan eser sayısı 89’ayükselmiştir.Budin Şehrengizi, İstanbul Süleymaniye Yazma EserKütüphanesi, “Zühdü Bey 226” numarada kayıtlı olan bir şiirmecmuası içerisindedir. Yazılış tarihi belli olmayan eser,mesnevi nazım şekliyle yazılmış olup 148 beyittenoluşmaktadır.Üsküp Şehrengizi ise Milli Kütüphane’deki “06 Hk 436”numaralı şiir mecmuasının içerisinde yer almaktadır. Yazılıştarihi belli olmayan ve mesnevi nazım şekliyle yazılan eser, 101beyitten oluşmaktadır.Bu çalışmada öncelikle şehrengiz türü ve bu türde yazılmışeserler hakkında bilgi verilmiş; ardından Üsküp ve Budinşehrengizlerinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde birtakımdeğerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın sonunda ise buiki eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.