BAŞARISIZ BAŞBAKAN: ANTHONY EDEN'İN SÜVEYŞ POLİTİKASININ ANALİZİ

Abstract

Birleşik Krallık’ta üç ayrı dönemde dışişleri bakanlığı yapan, 1955-1957 yıllarında ise başbakanlık görevinde bulunmuş olan Anthony Eden, sahip olduğu dil yetenekleri, bilgi birikimi ve diplomatik tecrübesiyle Britanya’da ön plana çıkan bir siyasi figür olmuştur. Buna rağmen Eden, Britanya toplumunun zihninde halen “başarısız başbakan” olarak anılmaya devam etmektedir. Bunda Eden’in 1956’da Fransa ile Süveyş Kanalı’nı ele geçirmek için gerçekleştirdiği askeri müdahalede yaşanan başarısızlık temel bir yere sahiptir. Eden’in Süveyş politikası, ülkesinin özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında azalan gücünü ortaya çıkararak, Birleşik Krallık’ın küresel aktörlük iddiasından uzaklaştığını göstermesi ve dekolonizasyon sürecini hızlandırması bakımından önemlidir. Eden’in başarısızlıkla anılan başbakanlık dönemini Süveyş Krizi’ne odaklanarak analize tabi tutmayı amaçlayan bu makalede, aynı zamanda siyasette aktif olarak yer aldığı dönemde dış politika konularında baskın bir lider olan Eden’in hayatı, kariyeri, düşünce yapısı, kişilik özellikleri ve sağlık durumu incelenerek, bunların Süveyş Krizi ile Silahşor Operasyonu özelinde karar alma sürecine yaptığı olumsuz etki çok yönlü olarak yorumlanmıştır.