Türkiye'de Doğal Olarak Yayılış Gösteren ve Endemik Bazı Colchicum Türlerinde Somatik Embriyogenezis, Kriyoprezervasyon ve Sentetik Tohum Üretim Protokollerinin Geliştirilmesi

Abstract

Bu proje kapsamında, ülkemizde doğal yayılış gösteren ve bazıları endemik olan 13 Colchicum taksonunda [C. baytopiorum, C. sanguicolle, C. cilicicum, C. speciosum, C. triphyllum, C. szovitsii, C. burtii, C. atticum, C. sobolifera, C. variegatum, C. imperatoris, C. serpentinum, C. figlalii] somatik embriyogenezis protokolünün geliştirilmesi, in vitro koruma olanaklarının araştırılması (kriyoprezervasyon) ve sentetik tohum üretimi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Colchicum türlerinin in vitro koşullarda çoğaltım olanaklarının araştırılması amacıyla, soğan eksplantları kullanılarak in vitro rejenerasyon denemeleri kurulmuş, denemelerde farklı bitki büyüme düzenleyicilerinden BA, 2iP, TDZ?nin 2,4-D ve NAA ile kombinasyonları kullanılmış, eksplantların in vitro?da gelişimleri incelenmiş, şişkinleşme, kallus, embriyo ve çimlenme oranları saptanmıştır. Toplam sekiz Colchicum türüne, C. baytopiorum, C. sanguicolle, C. cilicicum, C. triphyllum, C. speciosum, C. szovitsii, C. imperatoris, C. figlalii ait kalluslar PVS2 vitrifikasyon yöntemiyle kriyoprezerve edilmiştir. Kriyo-saklama sonrası, kalluslarda hücre canlılığını belirlemek için tetrazolüm testi kullanılmış ve sıvı azot ile muamele edilen kalluslardan sadece C. baytopiorum, C. triphyllum, C. speciosum, ve C. figlalii türlerinde canlılık belirlenmiştir. Ayrıca, kriyoprezervasyon sonrası C. baytopiorum kallus hücrelerinde somatik embriyogenez görülmezken, C. figlalii, somatik embriyo ve sağlıklı bitkicik oluşturmuştur ve en iyi rejenerasyon %66.7 olarak hesaplanmıştır.