Max Weber'in sosyoloji kuramında toplumsal faaliyet tarzı ve kültürel değer ilişkileri

Abstract

Kültür,bir değer kavramıdır. Kültürün kendisinin içeriğini de oluşturan değerler ile olan bu bağlantısı, kültürü, empirik bir gerçeklik haline getirmektedir. Max Weber'e göre,değerlerin geçerliliği bir inanç konusu olduğundan, toplumsal bilimler mutlaka araştırma değerlerini içermeli; ancak, somut faaliyeti denetimi altına alan buyruklardan kaynaklanan bağlayıcı normlar ve idealleri şart koşmamalıdır. Sosyal bilim somut gerçeği empirik olarak irdeleyen bir bilim olmalıdır. Eğer, sosyal faaliyet, kapsadığı bu anlama hem nedensel içerik ve hem de anlama seviyesi bakımından bir uygunluk taşırsa ; toplumsal bir fenomen olarak fark edilmesi, en yüksek düzeyde anlaşılması mümkün olur. Somut eylemi anlaşılır kılan bu önermenin analizi, üç sorunun sorulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu sorular,eylemin yapılmasına yol açan etmen uygun olarak nasıl kavranabilir, anlamlılığa uygun gelen kavrama nasıl gerçekleşir, bu ikisi arasında ne gibi bir bağlantı bulunmaktadır, şeklinde özetlenebilir. Tutumlar ve güdülerin, sosyal davranışa açıklık getirmesi ve kavranmasını sağlaması, bu etmenlerin doğasının irdelenmesinde ve işleyişinin sorgulanmasında, çok büyük bir önem taşımaktadır. Üstelik kişiye özgü sanılan bu tutumlar, diğer şahısların güdüleri ve eylemlerinden doğrudan etkilenmekte ve bunlar tarafından değiştirilmektedir. Diğer kişilerle bağlantı halinde olan kişi faaliyetinin, sosyolojik geçerlilik taşıyan davranış kalıpları ve zümresel normlarla da yakın bağlantısı bulunmaktadır. Davranış, kişisel niyetlerin olduğu kadar bireyin içinde bulunduğu sosyal ortamın da anlaşılabilmesi için anahtardır. Bundan dolayı, toplumsal anlama, faaliyette bulunmaya azmetmiş insanlar üzerinde neyin etkili olduğunun analizini zorunlu kılar.