Mobil deprem uygulamalarının bilgi sistemleri başarı modeli ile analizi

Abstract

Dünyanın oluşum sürecinden bu yana insanoğlunun en büyük mücadelelerinden birisi öngörülememesi ve yarattığı yıkımdan kaynaklı doğal afetlere karşı olmuştur. Yaşadığımız coğrafya itibariyle Anadolu yarımadasının aktif fay hatları üzerinde oluşundan dolayı en fazla can kaybı ve zarara neden olan doğal afetlerin başında depremler gelmektedir. Özellikle yüzyılın felaketi olarak adlandırılan 6 Şubat 2023 depremleri, bizlere bir kez daha bu gerçeği göstermiştir. Yaşanan yıkım ve kayıpların sonrasında birçok alandaki uygulamaların ve alınan tedbirlerin gözden geçirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Özellikle deprem esnasında kullanıcılara bildirim gönderen deprem uygulamaları başta olmak üzere deprem esnasında ve sonrasında kullanıcıların farklı ihtiyaçlarına cevap vermek maksadıyla geliştirilen birçok mobil deprem uygulamasının işlevselliği tartışma konusu olmuştur. Bu çalışma ile Osmaniye ve çevre illerde yaşayan vatandaşların kolayda örnekleme yöntemi ile online olarak hazırlanan ankete katılımları sağlanmıştır. Söz konusu ankete katılım sağlayan 770 birey çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Böylece mobil deprem uygulamalarının bilgi sistemleri basari modeli ile analiz amaçlanmış, bilgi sistemleri basari modelinin altı bileşeninden sistem basarisi, kullanıcı memnuniyeti, sistem kullanımı, sistem kalitesi ve bilgi kalitesi baz alınarak oluşturulan hipotezlerin yapısal eşitlik modeli ile doğruluğu test edilmiştir. Araştırmanın sonuçları, Türkiye'nin deprem gerçeği karşısında alınan tedbirlere farklı bir bakış açısı kazandıracaktır. Ayrıca mobil deprem uygulamalarının geliştirilmesi ve eksiklikleri konusunda önerilerde bulunulmuştur.Since the formation of the world, one of the greatest struggles of mankind has been against natural disasters due to their unpredictability and destruction. Due to the fact that the Anatolian peninsula is located on active fault lines in terms of the geography we live in, earthquakes are one of the natural disasters that cause the most loss of life and damage. Especially the February 6, 2023 earthquakes, which are called the disaster of the century, once again showed us this reality. After the destruction and losses, it became clear that practices and measures taken in many areas should be reviewed. The functionality of many mobile earthquake applications developed to meet the different needs of users during and after the earthquake, especially earthquake applications that send notifications to users during the earthquake, has been a subject of discussion. In this study, citizens living in Osmaniye and neighboring provinces were asked to participate in an online survey using convenience sampling method. The sample of the study consisted of 770 individuals who participated in the survey. Thus, it was aimed to analyze mobile earthquake applications with the information systems success model, and the hypotheses formed based on the six components of the information systems success model, system success, user satisfaction, system usage, system quality and information quality, were tested for accuracy with structural equation modeling. The results of the research will provide a different perspective on the measures taken against the earthquake reality in Turkey. In addition, suggestions have been made on the development and shortcomings of mobile earthquake applications.