Kayıt dışı ekonomi ile mücadelede vergi denetiminin etkinliği: Vergi müfettişleri üzerine bir araştırma

Abstract

Fiilen gerçekleşmiş olmasına rağmen ekonomik faaliyetlerle ilgili kayıtların tutulmaması olarak nitelendirilen kayıt dışı ekonomi, kamu idarelerinin denetimi dışında kalan her türlü ekonomik işlem ve faaliyetlerdir. Günümüzde, devletlerin önemli sorunlarından biri olan kayıt dışı ekonomi nedenleri, sonuçları ve mücadele yöntemleri itibariyle karmaşık ve çok yönlü bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı kayıt dışı ekonomi ile mücadelede vergi denetiminin etkinliğinin ortaya konması, sorunların tespit edilmesi ve çözüm önerileri sunulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında görev yapan 386 Vergi Müfettişi ile anket uygulaması yapılmıştır. Anket verileri SPPS istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucu elde edilen bulgular incelendiğinde kayıt dışı ekonomiye bakış ile vergi denetimine bakış arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak kayıt dışı ekonomiye bakış ve vergi denetimine bakışın katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve mesleki deneyimlerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Informal economy, which is defined as not keeping records related to economic activities despite the fact that it has virtually taken place, is all kinds of economic transactions and activities outside the control of public administrations. Today, the informal economy, which is one of the important problems of states, emerges as a complex and multifaceted phenomenon in terms of its causes, consequences and methods of struggle. The aim of this study is to reveal the effectiveness of tax auditing in the fight against the informal economy, identify the problems and offer solutions. For this purpose, a survey was conducted with 386 Tax Inspectors working in The Tax Inspection Board. Survey data were analyzed with the SPSS statistical program. When the findings obtained as a result of the analysis are examined, it is concluded that there is a statistically positive and significant relationship between the view on the informal economy and the view on tax audit. In addition, it was concluded that the view of the informal economy and the tax audit did not differ according to the gender, age, education level and professional experience of the participants.