Osmanlı Devleti’nde Lenger Üretimine Genel Bir Bakış

Abstract

Günümüzde dünyanın hemen her yerinde denizcilikle ilgiliyapılan faaliyette veya denizcilikle alakalı olan sivil ve askeriyapılanmalarda şüphesiz en çok kullanılan görsel çapadır. Çapa, gemilerin limanda veya deniz üzerinde sabit kalması içinatılan ağır bir demir olup, Osmanlı döneminde lenger olarakadlandırılmıştır. Lenger, Osmanlı donanmasında mevcut olanher tür ve ebattaki geminin inşasında kullanılan onlarca malzemeden bir tanesi olup, önem itibariyle kullanılan diğer malzemeler içerisinde müstesna bir yere sahiptir. Bu sebeptendir kidonanmaya ait gemilerin inşa faaliyetlerine başlanılmasıyla birlikte bu malzemenin üretimi ve temini için devlet yöneticileribüyük çaba göstermiştir. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’ndedenizcilik konusuna kısa bir giriş yapıldıktan sonra, Osmanlıdonanmasında lenger ihtiyacını belirleyen temel unsurları veüretim aşamasına giden sürecin nasıl işlediği sorularına genelhatlarıyla cevap aranmıştır. Bu noktada, ilk olarak çalışma dönemimiz içerisinde, Osmanlı Devleti’nin en önemli lenger üretim merkezi konumunda olan İstanbul’daki Hasköy lengerhanesinin yenilenmesi ve tesisin genişletilmesi süreci ana hatlarıyla gösterilmiştir.