Amerikan basınına göre Trans Hazar Demiryolu ve Türkistan'a yansımaları

Abstract

Bu tezde Türkmen kimliğinin oluşum süreci, Türkmen halkının kendilerine yurt olarak tuttukları coğrafya ve yayılma alanları, tarihsel gelişim süreci ve özellikle 19. yüzyılda, Çarlık Rusya'nın Türkistan toprakları üzerinde uygulamış oldukları politikalar ile bu doğrultuda ortaya koyulan Trans-Hazar demiryolu projesinin hayata geçiş süreci ele alınarak, sürecin Amerikan basınına yansımaları incelenmiş ve farklı bakış açıları ile analiz edilmiştir. Tezin ilk bölümünde Türkmen Adı başlığı altında etimolojik bir inceleme yapılmış, daha sonrasında Türkmen halkının yayılmış oldukları coğrafi yaşam alanlarına bakılmıştır. Devamında Türkmen halkının 19. yüzyıla kadar olan tarihsel gelişim süreci ve Türkmen kabile yapıları dış ilişkiler bağlamında değerlendirilmiştir. Ardından 19. yüzyılda Çarlık Rusya'nın Türkmen toprakları üzerindeki işgal politikası, o dönemde yaşanan önemli olaylar çerçevesinde detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde, Çarlık Rusya'nın 19. yüzyılda büyük yankı uyandıran projesi Trans-Hazar demiryolunun hayata geçiş süreci ele alınmış ve bu bağlamda projenin özellikleri, projede yer alan uzmanlar ile kullanılan materyaller değerlendirilmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise, Trans-Hazar demiryolu projesinin hayata geçiş sürecinin Amerikan basınına ne şekilde yansıdığı incelenmiştir. Dönemin gazete yayınları, anlatım dili, üslup ve bakış açıları kapsamında değerlendirilmiş, bu doğrultuda, medya algısının, uluslararası güç dengelerine nasıl yaklaştığı tartışılmıştır. Tez, yalnızca Türkmen halkının tarihsel gelişim sürecine ışık tutmayı değil, bölge üzerinde emelleri olan küresel güçlerin etki alanlarını, bu güçlerin basına yansımaları ve kamuoyu oluşturma sürecinin, hangi koşullarla yürütüldüğünü de gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler : Türkmenler, Trans-Hazar Demiryolu, Çarlık Rusya, TürkistanThis master's thesis examines the formation process of Turkmen identity, the geography that the people have adopted as their homeland and their areas of expansion, the historical development of the Turkmen people, and, in particular, the policies implemented by Tsarist Russia over Turkestan lands in the 19th century. In this context, the realization process of the Trans-Caspian Railway project, which emerged as part of these policies, is addressed. The reflections of this process in the American press are also analyzed, with attention given to different perspectives. In the first chapter of the thesis, under the title The Name Turkmen, etymological analyses are carried out, followed by an examination of the geographical living areas where the Turkmen people had spread. Then, the historical development of the Turkmen people up to the 19th century and the structure of Turkmen tribes are evaluated within the framework of foreign relations. Subsequently, Tsarist Russia's occupation policy over Turkmen lands in the 19th century is discussed in detail through the lens of significant events that occurred during that period. The second chapter focuses on the realization process of Tsarist Russia's highly impactful 19th-century project—the Trans-Caspian Railway. In this context, the features of the project, the experts involved, and the materials used are evaluated. In the third and final chapter of the thesis, the way in which the realization process of the Trans-Caspian Railway was reflected in the American press is examined. The newspaper publications of the period are evaluated in terms of narrative language, style, and perspective. Accordingly, how media perception addressed international power balances is discussed. This study aims not only to shed light on the historical development of the Turkmen people, but also to reveal the spheres of influence of global powers with ambitions in the region, the reflections of these powers in the press, and the conditions under which the public opinion formation process was carried out. Keywords: Turkmens, Trans-Caspian Railway, Tsarist Russia, Turkestan