Encümen-i daniş'in kurumsal yapısı

Abstract

19. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren kapsamlı bir modernleşme çabasına giren Osmanlı İmparatorluğu, hem mevcut kurumlarında bazı değişiklikler yapmış hem de yeni kurumlar oluşturmuştur. Avrupa 'daki bilimsel kuruluşlar gibi faaliyet göstermesi amaçlanarak 1851 yılında kurulan Encümen-i Daniş, hem Osmanlı tarihinde hem de İslam âleminde bir ilktir ve kurumsal yapısı İmparatorluğun diğer kurumlarına göre farklılıklar içermektedir. Bu farklılıkların bazıları bilimsel bir kurum olmasından, bazıları ise devlet yöneticilerinin tecrübesizliklerinden ve kafa karışıklıklarından kaynaklanmıştır. Her ne kadar 12 yıl gibi kısa bir süre faaliyet göstermiş olsa da Encümen-i Daniş 'in incelenmesi bize Osmanlı Devletinde modern kurumların nasıl oluşturulmaya çalışıldığı ve bu dönemdeki devlet zihniyeti hakkında ipuçları sağlamaktadır. Bu çalışmada özellikle kuruluş nizamnamesi bağlamında bu özel kuruluşun kurumsal yapısı incelenecektir.