Gelişmekte Olan Ülkelerde Gelir ile Tüketim Arasındaki Eşbütünleşme İlişkisi

Abstract

Tüketim toplam talebin önemli bir bileşenidir ve bu nedenle makro iktisatta sıkça çalışılan bir konu olmuştur. Bu çalışmada gelişmekte olan ülkeler iki gruba ayrılarak gelir ile tüketim arasındaki eşbütünleşme ilişkisi panel veri analizi ile araştırılmıştır. Üst orta gelir grubu (Çin, Rusya, Güney Afrika, Türkiye, Brezilya, Arjantin, Malezya, Meksika, Sri Lanka, Tayland Venezuela) ve alt orta gelir grubu (Bangladeş, Endonezya, Moldova, Pakistan, Filipinler, Ukrayna, Vietnam, Mısır, Hindistan, Kenya, Senegal) çalışmaya konu olan ülkelerdir. Veriler 1995-2018 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada panel birim kök ve panel eşbütünleşme testleri uygulanmıştır. Birim kök testi serilerin birinci farkları alındığında durağan hale geldiğini göstermektedir. Panel eşbütünleşme analizi serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettiklerini göstermektedir. Eşbütünleşme ilişkisinin bulunmasının ardından esneklik katsayıları yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüketimin gelir esnekliğinin en yüksek olduğu gelir grubu üst orta gelir grubudur. Sonuçlar tüketim harcamalarının hassasiyetinin gelirdeki bir artışa karşı yüksek olduğunu göstermektedir.