Coğrafik ve meteorolojik veriler kullanılarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı iller için Angström-Prescott denklem katsayılarının belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden seçilen on bir farklı yerleşim yeri (Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Şanlı Urfa, Batman, Siirt, Tunceli, Mardin, Bingöl, Elazığ ve Diyarbakır) için yatay yüzeydeki aylık ortalama toplam güneş ışınımı tahmin edilmiştir. Bu amaçla, coğrafi ve meteorolojik parametrelere bağlı Angström-Prescott tipi denklemlerin kullanıldığı on farklı tahmin modeli (M1-M10) geliştirilmiş ve Angstrom-Prescott formüllerinin ampirik katsayıları belirlenmiştir. R2, yüzde hata (e), RMSE, MBE ve t-ist gibi bazı istatistiksel göstergeler kullanılarak Angström-Prescott tipi denklemlerden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve kalibre edilen modellerin uygulanabilirliği ve performansı ölçülen değerlerle karşılaştırılmıştır. İstatistiksel göstergeler, modellerden (M1-M10) tahmin edilen toplam güneş ışınımının, ölçülen değerler ile oldukça uyumlu olduğunu göstermektedir. Böylece, geliştirilen modellerin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki her bölge için güneş ışınımı tahmini için hesaplanabileceğini öneriyoruz.In this study, monthly average global solar radiation on a horizontal surface for eleven different locations selected in Eastern and Southeastern Anatolia Regions of Turkey (Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Şanlı Urfa, Batman, Siirt, Tunceli, Mardin, Bingöl, Elazığ ve Diyarbakır) was estimated. For this purpose, ten different predictive models (M1-M10) used Angström-Prescott type equations depend on geographical and meteorological parameters were developed and empirical coefficients of the Angstrom-Prescott formulae were determined. By using some statistical indicators, i.e., R2, percentage error (e), RMSE, MBE and t-statistic, the obtained results from Angström-Prescott type equations were evaluated and compared the applicability and performance of the calibrated models with the measured values. Statistical indicators show that the total solar irradiance estimated from the models (M1-M10) is in good agreement with the measured values. Therefore, we suggest that the developed models can be calculated for estimation of solar radiation for every location in Eastern and Southeastern Anatolia.