Diabetes Mellitus Hastalarının Diyete Uyumları, Kişilik Özellikleri ve Hedonistik Yeme Davranışları Arasındaki İlişki: Tanımlayıcı Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diabetes mellitus hastalarının di- yete uyum düzeyleri, kişilik özellikleri ve hedonistik yeme davranışları ara- sındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmanın örneklemini, 18 Aral ık-31 Mart 2024 tarihleri ara- sında bir devlet hastanesinin dahiliye servislerinde yatarak tedavi gören 173 Tip 2 diabetes mellitus tanısı alan hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, kişisel bilgi formu, On Maddeli Ki şilik Özelliği Ölçeği (OMKÖÖ) ve He- donistik Yeme Ölçe ği (HYÖ) kullan ılarak toplanmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS® yazılım sürümü 21.0 paket programı kullanılarak uygun istatistik yöntemler ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan has- taların %56,6’sı kadın, %81,8’i evli ve yaşları ortalama 52,88±11,85 yıldır. Hastaların %44,8’i 5 yıl önce tanı almış ve %49’u diyete uyumunu kısmen iyi olarak tan ımlamıştır. Hastaların HYÖ puan ı ortalama 48,54±14,35’tir. Diyete uyumu kötü (52,78±13,90) ve iyi olanların HYÖ puanları (sırasıyla ortalama 52,78±13,90; 42,45±13,39) aras ında istatistiksel olarak anlaml ı fark olduğu belirlenmiştir (p=0,009). Hastaların diyete uyumu ile OMKÖÖ alt boyutları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Hastaların hedonis- tik yeme davranışları ile OMKÖÖ alt boyutlarında duygusal dengelilik alt boyutu ile sorumluluk alt boyut aras ında pozitif yönde zay ıf bir ili şki ol- duğu belirlenmiştir (R=0,252, p=0,002; R=0,220, p=0,008). Sonuç: Diya- bet hastalarının, duygusal dengeyi sağlayabilme özellikleri ile sağlığa ilişkin sorumluluk özellikleri hedonistik yeme davranışlarını etkilemektedir. Ayrıca daha sık hedonistik yeme davran ışı gösteren diyabet hastalar ının diyete uyumu da olumsuz etkilenmektedir. Diyabet hastalar ının diyete uyumunu sağlamada, her hasta için en iyi strateji, hastan ın kişisel özellikleri, yeme davranışları ve yaşam koşulları göz önünde bulundurulmalıdır.