Abdulbârî Âdem Çelebi ve “Mu'înü'l-Hıfz” Adlı Suverü'l-Kur'ânı

Abstract

Suverü’l-Kur’ânlar, klasik Türk şiirinde Kur’ân-ıKerîm’deki sure isimlerinin daha kolay öğrenilmesi içinyazılmış manzum bir türdür. Bu türde yazılan eserlerde,Kur’ân’daki sureler ve bunların sahip oldukları bazı özelliklerbeyitler hâlinde çeşitli anlam ilgileri de gözetilerek dile getirilir.İlk örneği 16. yüzyıl şairlerinden Latîfî tarafından kalemealınan bu türdeki eser sayısı oldukça sınırlıdır. Şimdiye kadaryapılan çalışmalarda Şeyhülislam Yahyâ, Dâ’î, Senâyî, SeyyidMuhammed ve Şâkir Ahmet Paşa’nın da suverü’l-Kur’ânsahibi olduğu bilinmektedir. Yapılan inceleme ve araştırmalarneticesinde birçok türde olduğu gibi zamanla bu türdekiyazılmış bilinmeyen eserler de gün yüzüne çıkmaktadır.Yaptığımız eser taramaları neticesinde 18. yüzyıl şairlerindenAbdulbârî Âdem Çelebi’ye ait bilinmeyen bir suverü’l-Kur’ânmetni tespit edilmiştir.Bu çalışmada, 18. yüzyıl şairlerinden olduğu anlaşılanAbdulbârî Âdem Çelebi’nin daha önce varlığı bilinmeyen ve 86beyitten oluşan Mu’înü’l-Hıfz adını taşıyan suverü’lKur’ân’ının şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durularaktespit edilebilen tek nüshasından hareketle eserin çeviri yazılımetnine yer verilmiştir.