ÇAĞATAY TÜRKÇESİ DÖNEMİ ŞİİRLERİNDE YÖNETİCİ VASIFLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Türk yazı dilinde ilk kaynak olarak kabul edilen Orhun Abideleri ve takiben Kutadgu Bilig gibi diğer önemli eserlerde yöneticilerde olması gereken vasıflar belirtilmiştir. Türk devlet geleneği ve yaşam kültüründe bulunan kahramanlık, cesaret, merhamet, cömertlik, dindar ve ilim sahibi olma gibi vasıfların yanı sıra adeta kutsal bir zemine oturtulan adalet ve adaletli olma gibi kavramlar dönem şairlerinin mesnevī ve kasīdelerinde yer almıştır. Çağatay Türkçesi döneminde Nevayî, Lütfî, Sekkākî, Hüseyin Baykara, Şîban Han, Babür, Gedaî gibi bir çok şair ve yazar, eserlerinde yaşadıkları dönemi tüm yönleriyle anlatmaya çalışmışlardır.Türk devlet ve siyāset geleneğinde yöneticiliğin kutsal bir görev olduğu ve yönetenlerde bulunması gereken vasıflar bu dönemde yazılmış eserler vasıtasıyla da ortaya konulmuştur.