Sovyetler Birliği’nin Dağılmasından Sonra Orta Asya’da Gerçekleşen Yeni Büyük Oyun

Abstract

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, ABD ve Çin başta olmaküzere büyük devletler arasında Orta Asya’da kontrolü sağlamak amacıylayoğun bir mücadele yaşanmıştır. Yıllar önce Rusya ve İngiltere arasındakirekabete sahne olan ve bu rekabetten büyük sıkıntılar yaşayan Orta Asya budefa farklı devletlerin de dâhil olması ile yeni bir güç çekişmesine maruzkalmıştır. Stratejik konumu ve sahip olduğu enerji kaynakları ile önemli birbölge olan Orta Asya’nın soğuk savaş sonrasında önemi daha çok artmıştır.Bu coğrafya, çevre üzerindeki güçlerin nüfuz için rekabet ettiği, aynızamanda üzerindeki devletlerin kendilerinin de aktif oyuncu olduğu birbölge haline gelmiştir. Bu dönemde Orta Asya’da politik, ekonomik, etnik,dini ve sosyal zorluklar yaşanmıştır. Orta Asya ve Güney Kafkasya bölgeleriiçin gerçekleştirilen jeopolitik savaş, Rusya’nın yeniden bölgede üstünlükkurması noktasında büyük önem taşımıştır. Çalışmada Orta Asya ve HazarDenizi bölgesindeki jeostratejik ve jeoekonomik rekabetin yanı sıra bualanlardaki mevcut stratejik ve ekonomik ilişkiler incelenmiştir.