Mimoza/gümüşi akasya (Acaccia dealbata) ile yün ve pamuklu kumaşların boyanması

Abstract

Son yıllarda tekstil terbiye işletmelerinde kullanılan sentetik boyarmaddelerin ve pigmentlerin kullanımı insan sağlığı ve çevreye verdiği zararlardan ötürü tartışılmaktadır. Bu sebeple, biyolojik olarak parçalanabilirliği, zehirli olmaması, insan sağlığı ve atık su kontaminantı için herhangi bir sorun oluşturmaması nedeniyle doğadaki bitkilerden elde dilen doğal boyarmaddelerin kullanımı artmaya başlamıştır. Bu çalışma kapsamında Acaccia dealbata (Mimoza / Gümüşi Akasya) ağacının çiçeklerinden elde edilen doğal boyarmaddeyle belirli özellikteki kumaşlar farklı mordan maddeleri kullanılarak boyanmıştır. Boyamalar için %100 yün ve pamuklu kumaşlar kullanılmış, yün kumaş için bej, hardal, füme ve açık kahverengi tonlarında renklere pamuklu kumaş için ise krem, gri ve füme tonlarında renklere ulaşılmıştır. Spektrofotometre cihazında yapılan renk ölçümleri ve renk karşılaştırmaları sonucunda, Bakır Sülfat ve Demir Sülfat ile yapılan mordanlama ile daha düşük L* değerleri ile daha koyu renklere ulaşılabildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak; mobilya, kesme çiçek ve parfümeri sektörlerinde kullanılan mimoza, çiçekleri içerisinde bulunduğu düşünülen Kalkon “Chalcone” boyarmaddesi ile özellikle doğal boyamacılık alanında da kullanılabileceği, elde edilen sarı, krem, bej ve kahverengi tonları açısından doğal boyamacılıkta kullanılan safran, papatya, muhabbet çiçeği, ada çayı gibi bitkilere alternatif olabileceği belirlenmiştir.In recent years, the use of synthetic dyes and pigments in textile finishing companies has been discussed for their harmful effects on human health and environment. For this reason, the use of natural dyestuffs from plants in the nature has begun to increase because of the biodegradability, toxicity, human health and waste water contamination. In this study, wool and cotton fabrics were dyed using different mordant materials (Potassium aluminum phosphate (KAl (SO4)2), Iron sulfate (FeSO4) ve Copper sulfate (CuSO4)) and natural dye which is extracted from flowers of Acaccia dealbata (Mimosa). They were obtanied colors of beige, mustard color, smoked color and light brown for wool fabric and the colors of cream, gray, brown and smoked color for cotton fabric. As a result of color measurements and color comparisons, the darker colors were obtained with lower L* values with the Copper Sulphate (CuSO4) and Iron Sulphate (FeSO4). As a result; mimosa, which is used in furniture, cut flowers and perfumery sectors, can be used especially in natural dyeing field with “Chalcone” dye which is thought to be found in flowers. In terms of yellow, cream, beige and brown shades, it has been determined that it can be an alternative to plants such as saffron, chamomile, reseda and salvia used in natural dyeing.