KIRIKHAN İLÇESİ’NDE KIRSAL YERLEŞMELERİN KURULUŞ YERİ SEÇİMİNDE ETKİLİ OLAN COĞRAFİ FAKTÖRLER

Abstract

Kırıkhan ilçesi, Akdeniz Bölgesi’nin Adana Bölümü sınırlarıiçerisinde bulunmaktadır. İdari bakımdan Hatay iline bağlı olan ilçeninyüzölçümü 715 km²dir. Araştırma sahası kuzeyde Hassa ilçesi,kuzeybatıda Payas ilçesi, batıda İskenderun ilçesi, güneybatıda Belen veKumlu ilçeleri, doğuda ise Suriye Devleti ile komşudur. Araştırmasahasındaki köy yerleşmelerinin sayısı 57’dir. Bu köylerin büyükçoğunluğu tek parçalı yani bir mahalleden meydana gelmiştir. Tarımtopraklarının bulunduğu alanlarda yoğunluk kazanan 57 köyün 33’ündeidari alanda tek yerleşme ünitesi vardır. Geri kalan 24 yerleşmenin idarialanı ise birden fazla mahalle, mezra, yayla ve çiftlik yerleşmelerioluşturmaktadır. Bu tür yerleşmeler topoğrafik yapının engebeli olduğuyüksek kesimlerde yer alır. Bu çalışma, Kırıkhan ilçesindekiyerleşmelerin kuruluş yeri seçiminde etkili olan coğrafi faktörlerinbelirlenmesi ve analizi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümündesahanın konumu, sınırları doğal, beşeri ve ekonomik özellikleri hakkındabilgi verilmiştir. İkinci bölümünde Kırıkhan ilçesi sınırları içinde bulunankırsal yerleşmelerin kuruluş yeri özellikleri yerleşme coğrafyası açısındandeğerlendirilmiştir. Yerleşme en geniş anlamda dünyanın her yerindebulunan en ilkel ev kümelerinden, en yüce yapılarına kadar, bütünbinaların tamamı olarak tanımlanabilir Yerleşme Coğrafyası iseyerleşmelerin konumlarını (sit ve situasyon), yoğunluklarını, fizyonomi(büyüklüklerini, plan ve sky-linelarını), fonksiyon ve kökenlerini araştırır.Yerleşme, insanoğlunun tarihin her döneminde gerçekleştirdiği en önemlifaaliyetlerden birisidir. İnsan ve doğa arasındaki ilişki yerleşmelerinortaya çıkmasına, konumlarının belirlenmesine, ekonomik faaliyetlerininoluşmasına neden olan şartlardan bazılarıdır.