M.Ö. 2. Bin’in İlk Yarısında Urla Yarımadası’nda Minos Etkinliği

Abstract

M.Ö. 2. binyılın ilk yarısında, bir yandan İç Anadolu?da gittikçe güçlenen Hititler, diğer yandan da özellikle Akdeniz ve Ege deniz ticaretinde en etkin rolü oynayan Girit ? Minos Kültürü gibi iki önemli gücün arasında yer alan Batı Anadolu sahil kesimi, son yıllarda hız kazanan yeni arkeolojik araştırmalar sayesinde Anadolu arkeolojisi ile ilgili yeni sorunlar ve araştırılması gereken yeni konular açığa çıkarmıştır. Onaylanan Bütçe: TÜBİTAK 114K266 numaralı ?M.Ö. 2. Bin?in İlk Yarısında Urla Yarımadası?nda Minos Etkinliği? başlıklı Proje, özelde Çeşme ? Bağlararası, daha genel anlamda da Urla Yarımadası ve Batı Anadolu sahil kesiminde Girit ? Minos kültürüne ait izlerin tespiti ve arkeolojik verilerin yorumlanmasıyla, bölgedeki Girit Minos etkinliğinin niteliğini kültürel, ekonomik ve siyasi boyutlarıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Girit Minos arkeolojisinin en önemli araştırma konularından biri olan ve M.Ö. 2. Bin?in ilk yarısında tüm Ege ve Akdeniz dünyasını etkileyerek kültürel / tarihsel bir kırılma noktası oluşturan Thera / Santorini volkanının patlamasının Urla Yarımadası?ndaki etkileri de araştırılmıştır. Proje kapsamında, Çeşme ? Bağlararası?nda arkeolojik kazılar gerçekleştirilmiş, bunun yanında, bölgede jeoarkeoloji çalışmaları yapılarak zaman içerisinde meydana gelen coğrafik değişimler ortaya konmuştur. Bağlararası?nda bulunan kül tabakasının niteliği konusunda önemli teoriler geliştirilmiştir. Çeşme ? Bağlararası?nda toplanan bio-arkeolojik malzemelerin (arkeobotanik ve arkeozoolojik) değerlendirmesi de bölgenin yeme içme geleneklerinin ve ekonomik faaliyetler ile ilgili önemli ipuçları vermiştir. Bağlararası?ndaki seramik buluntular ve tekstil aletlerinin değerlendirilmesi ile Girit Minos kültürü ile özdeşleşen yeni teknolojiler ve uygulamaların bölgedeki varlığı da tanımlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, Urla Yarımadası?nın, M.Ö. 2. Bin?in ilk yarısında, Girit Minos kültürünün Ege?deki deniz faaliyetleri kapsamında çok önemli ve stratejik bir bölge olarak öne çıktığı görülmüştür. Özellikle yelken teknolojilerine hakim bir güç olan Girit Minos?lu denizcilerin, Çeşme ? Bağlararası?nı ve yerleşmenin sahip olduğu mükemmel liman şartlarını, Ege denizindeki kültürel, ekonomik ve siyasi faaliyetleri kapsamında önemli bir liman üssü olarak kullandığı ve özellikle Geç Minos IA döneminde bu bölgede etkin bir rol oynadıkları anlaşılmıştır.