İş Stresi ve Rol Belirsizliğinin Presenteizm (İşte Var Olamama) Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

Abstract

Presenteizm, çalışanların bedenen işinin başında olduğu halde, zihinsel olarak işinin başında olamamasıdurumudur. Presenteizm mental ve fiziksel sağlık sorunlarına sebep olabilmekte hem çalışanın hem deörgütün verimliliğini negatif yönde etkilemektedir. Bu araştırmada, iş stresi ve rol belirsizliğinin presenteizm üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi Kahramanmaraşilinde faaliyetlerini sürdüren bir ofis mobilyası fabrikasının 128 çalışanından oluşmaktadır. Toplananveriler açımlayıcı faktör analizi, güvenirlilik analizi, t testi, ANOVA, korelasyon ve çoklu regresyonanalizleri kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar, presenteizm ve alt boyutlarının iş stresi ve rol belirsizliğideğişkenleri ile arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. İş stresi ve rol belirsizliğideğişkenlerinin presenteizm ve alt boyutları (psikolojik odaklı presenteizm, iş odaklı presenteizm) üzerinde pozitif yönlü etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ek olarak, presenteizmin cinsiyet, eğitim düzeyi ve iş yerindeki çalışma süresine göre farklılaşması incelenmiştir. Analizler sonucunda presenteizmin üç türünde de cinsiyet ve medeni hal açısından farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak, tekboyutlu presenteizm ve iş odaklı presenteizm alt boyutunda eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılaşmagözlenirken, psikolojik odaklı presenteizmde gözlenmemiştir. Psikolojik odaklı presenteizm alt boyutunun çalışma süresine göre farklılaştığı ama iş odaklı presenteizm alt boyutunun farklılaşmadığı görülmüştür.