TAŞRADA KİTAPSEVER BİR TOPLUM: TARSUS MÜSLÜMANLARI ÖRNEĞİ (1827-1918)

Abstract

İslâm kültür tarihine dair eserlerle Osmanlı medreselerinde okutulan kitaplar üzerinde pek çok çalışma yapılmasına rağmen daha geniş çerçevede Osmanlı toplumdaki kitap kültürünü konu edinen araştırmalar henüz yeterli seviyeye ula- şamamıştır. Bu alandaki eksikliğin giderilebilmesi için farklı şehirlerdeki kitap kültürünü konu edinen çalışmaların arttırılması gerekmektedir. İşte bu araştırmanın amacı eskiden beri önemli bir eğitim-öğretim merkezi olan Tarsusun Osmanlılar dönemindeki kitap kültürünü ortaya çıkarmaktır. Konuyla ilgili malumatın bulunduğu en önemli kaynak tereke defterleridir. Tarsusa ait terekeler, bu şehrin mahkemesinde tutulan şer iyye sicilleri içerisinde yer almaktadır. Şer iyye sicillerindeki belgeler arasında Müslümanlara ait toplam 2.640 tereke kaydı mevcuttur. 1827 ile 1918 yılları arasındaki terekelerden 77sinde kitap kaydına rastlanmıştır. Bu araştırmada, kitap kaydı bulunan terekelerden elde edilen veriler, genel olarak betimleyici ve yorumlayıcı bir eğilimle nitel araştırma yöntemi kullanılarak Tarsustaki kitapseverlerin meslekleri ve ekonomik durumları ile sahip oldukları kitaplar ve kitap fiyatları analiz edilecektir.