Melih Cevdet Anday'ın romanlarında yapı ve tema

Abstract

Modern Türk edebiyatının önemli isimlerinden Melih Cevdet Anday, yaşamı boyunca deneme, şiir, roman, hikâye ve tiyatro gibi birçok yazın türünde eserler vermiştir. Sanatçının şairlik ve tiyatro yazarlığı yönü romancı yönünden daha çok tanınır. Anday'ın roman yazarlığı gazetelerde çeşitli müstear adlarla yazdığı romanlarla başlar. Melih Cevdet Anday adıyla dört roman yayımlamıştır. Bu romanlar; Aylaklar (1970), Gizli Emir (1970), İsa'nın Güncesi (1974) ve Raziye (1975) romanlarıdır. Çalışmamız üç bölüm olarak tasarlanmıştır. Birinci bölümde yazarın hayatı, edebî kişiliği ve eserleriyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Anday'ın kendi ismiyle yayımladığı romanlarının yapı ve tema incelemesi yapılmıştır. Romanların kimliksizleşme, yabancılaşma, sorgu/gözetim/denetim ve bekleme gibi temaları eserlerden yapılan alıntılarla desteklenmiştir. Çalışmanın üçüncü, yani sonuç bölümünde çalışmada elde edilen veriler yorumlanmıştır. Anday, romanlarında toplumsal nitelikli konulara ve modern bireyin sorunlarına yer verir. Kentteki sorunların köydeki sorunlardan daha fazla olduğunu söyleyen Anday, romanlarında kentli insanın sıkışmışlığını ve git gide yabancılaşıp yalnızlaşmasını konu almıştır. Kapitalizmin yaygınlaşması ve toplumun modernleşmesi, birey için birtakım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bireyin kendi elleriyle kurduğu bu yeni düzen zamanla bireye zarar vererek onu yalnızlaşmaya ve yabancılaşmaya itmiştir. Aylaklar romanında Cumhuriyet'in ilk yıllarını konu alan yazar, yeni dünya düzenine ayak uydurmak zorunda olan bireye dikkat çeker. İkinci romanı Gizli Emir'de yeni dünya düzeninin birey üzerindeki yıkıcı etkisini işler ve bu yıkıcı etki İsa'nın Güncesi romanında kendini göstermeye devam eder. Yazarın son romanı Raziye ise bir arka plan olarak kullanılan kentin kaotik ortamına dikkat çeker. Modern dünyada, birey kendi kurduğu dünya düzenine teslim olmak zorunda kalmış ve yalnızlaşmıştır.Melih Cevdet Anday, one of the important names of modern Turkish literature, has produced works in many literary genres such as essays, poetry, novels, stories and theater throughout his life. His poetry and theater writing skills are more recognized than his novelist skills. Anday's novel writing began with novels he wrote in newspapers under various pseudonyms. He published four novels under the name Melih Cevdet Anday. These novels are; Aylaklar (1970), Gizli Emir (1970), İsa'nın Güncesi (1974) and Raziye (1975). Our study is designed in three parts. In the first part, information about the author's life, literary personality and works are given. The second part of the study analyzes the structure and themes of Anday's novels published under his own name. The themes of the novels such as de-identification, alienation, interrogation/surveillance/supervision and waiting are supported by quotations from the works. In the third part of the study, namely the conclusion, the data obtained in the study are interpreted. In her novels, Anday includes social issues and the problems of the modern individual. Stating that the problems in the city are more than the problems in the village, Anday's novels are about the urban man's being stuck and becoming increasingly alienated and lonely. The spread of capitalism and the modernization of society brought along some problems for the individual. This new order, which the individual established with his own hands, harmed the individual over time and pushed him to loneliness and alienation. The author, whose novel Aylaklar deals with the first years of the Republic, draws attention to the individual who has to keep up with the new world order. In his second novel, Gizli Emir, he deals with the destructive effect of the new world order on the individual, and this destructive effect continues to manifest itself in the novel The İsa'nın Güncesi. The author's last novel Raziye draws attention to the chaotic environment of the city used as a background. In the modern world, the individual has to surrender to the world order he has established and becomes lonely.