Türk inşaat sektöründe mimari tasarım süreci hataları ve nedenleri

Abstract

İnşaat işleri, disiplinler arası işbirliği ile gerçekleştirilen bir üretim şeklidir ve dolayısıyla mühendisliğin tüm alanlarında farklı nitelikte ve çok sayıda proje hazırlanmasını gerektirmektedir. Projelerin eksiksiz ve birbiriyle uyumlu olması için, tasarımdan uygulama projelerinin tamamlanmasına kadarki her aşamada proje paydaşlarının sürece dahil edilmesi, diğer bir değişle bu sürecin eşzamanlı mühendislik anlayışıyla yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak Türkiye’de tasarım sürecinde söz konusu koordinasyonun beklenen düzeyde sağlanmaması nedeniyle proje hataları ve uygulama aşamasında ciddi hatalara, taraflar arası anlaşmazlıklara ve keyfi uygulamalara neden olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, tasarım sürecinde yapılan hatalar, bunun nedenleri ve bu durumun yapı üretimine olumsuz yansımalarının araştırılması amaçlanmıştır. Mimarlar, yapının mimari tasarımı yanında, diğer proje paydaşları arasındaki koordinasyondan da sorumludur. Bu nedenle, uygulama içinde halen faaliyet göstermekte olan mimarların görüşlerine başvurulmuş ve 354 anket toplanmıştır. Ayrıca, yapı denetim firmalarının değerlendirmelerinin de tasarım hataları ile ilgili önemli bir ipucu vereceği düşünülerek yapı denetim firmalarının görüşlerine de başvurulmuştur. Bu kapsamda bu firmalardan da 351 anket toplanmıştır. Anketlerle toplanan veriler SPSS 18 paket programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, mimari projelerin genellikle detay çizimleri içermediği; projelendirme sürecinde eş zamanlı mühendislik anlayışıyla hareket edilmediği; bunun bir sonucu olarak projeler arası uyumsuzluklarla karşılaşıldığı ve bu durumun yapı üretim sürecini olumsuz etkilediği yönünde bulgulara ulaşılmıştır.Construction is performed with interdisciplinary cooperation, as it requires the preparation of various projects across numerous areas of engineering and architecture. To ensure that projects are complete and coherent, it is important to manage the design process with concurrent engineering. However, this coordination in the design process is not evident in Turkey, with project errors causing serious issues related to the application process, including conflicts between parties and arbitrary applications. The current study analyzed design process errors, the reasons for these errors and negative reflections regarding these errors in construction. The opinions of architects who were actively involved in construction were recorded through 354 survey forms. The architects were also asked whether the evaluations provided by the building audit firms indicated that there were design errors. A total of 351 survey forms were collected from the firms. Data were analyzed using SPSS 18 software. Results indicated that the architectural projects did not include detailed drawings and that concurrent engineering was not applied during the planning process. This incompatibility among the projects negatively influenced the construction process.