Dar bölgeli seçim sistemi ve bölge kalkınması üzerindeki etkileri

Abstract

Seçimler, demokrasinin vazgeçilmez unsurlarından bir tanesidir. Seçim sistemleri, anayasalarda adaletli bir temsil ve istikrarlı bir yönetim çerçevesinde kanunla düzenlenmiştir. Seçim sistemleri temelde nispi temsil sistemi ve çoğunluk sistemi şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Türkiye'de 1946'dan itibaren çok partili sisteme geçilmiş ve günümüze kadar birçok seçim modeli denenmiştir. Son 50 yıldır ülke barajıyla birlikte d'Hondt sistemi uygulanmış ve genellikle sonuçlar güçlü partilerin lehine olmuştur. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de ihtiyaç duyulan model, seçmen ile temsilcilerin arasındaki mesafenin kapandığı, ülke barajının olmadığı veya minimuma çekildiği, seçim çevrelerinin nüfusları oranında adil bir şekilde temsil edildiği, seçmenlerin kaygılarının olmadığı bir sistemdir. Türkiye'nin kronik sorunlarından birisi de bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklılıkları ve bölgeler arasındaki dengesizliktir. Bu çalışmada, evvela demokrasi çerçevesinde seçim sistemleri, akabinde bölge kavramı, bölgesel gelişme ve bölgeler arasındaki dengesizlikler üzerinde durulmuştur. Adaletli temsilin olduğu bir meclis için seçmenin baraj kaygısı taşımadan arzu ettiği ve desteklediği partiye oy verebileceği en az kusura sahip bir seçim sisteminin demokratik bir toplum için yerinde bir uygulama olacağı söylenebilir. Bu anlamda seçim barajının söz konusu olmadığı, seçim çevrelerinin daraltıldığı, iki turlu dar bölgeli seçim sisteminin seçmen davranışları ve ülkenin seçim sistemi açısından yararlı olacağı önerilmektedir.

Elections are one of the essential elements of democracy. Electoral systems are regulated by law within the framework of a fair representation and stable governance in constitutions. Electoral systems are divided into two groups as proportional representation system and majority system. In Turkey, a multi-party system has been adopted since 1946 and many election models have been tried until today. For the last 50 years, the d'Hondt system with a country threshold has been implemented and the results are generally in favor of strong parties. The election model needed in Turkey, as in the rest of the world, is a system where the distance between voters and representatives is closed, there is no or very minimized country threshold, the electoral districts are represented fairly in proportion to their population, and the voters do not have any serious concerns. One of the chronic problems of Turkey is the imbalanced differences in the level of development between the regions. In this study, first, electoral systems within the framework of democracy, then the concept of region as well as the regional development and imbalances between regions are emphasized. For a parliament with fair representation, an electoral system with the least flaws, where the voters can vote for the party they like and support without worrying about the threshold, would be an appropriate practice for a democratic society. In this sense, it is suggested that there is no election threshold, the electoral circles are narrowed, and the two-round narrow-zone electoral system will be beneficial in terms of voter behavior and the electoral system of the country.