Liderlik tarzlarının iş stresi üzerine etkisi (Özel sektör çalışanları üzerine bir uygulama)

Abstract

Günümüzde örgütlerin hem başarı düzeylerini hem de hedeflerine ulaşma kapasitelerini etkileyen temel unsurlar incelendiğinde, liderlik ve iş stresi kavramlarının ön plana çıktığı görülmektedir. Yaşamın her alanında ve özellikle iş ortamlarında stresle karşılaşmak kaçınılmaz bir durumdur. Bu stresin kaynakları çeşitlilik göstermekle birlikte, stresin iş yaşamında ortaya çıkması durumunda hem kurumlar açısından verimliliğin azalmasına hem de çalışanların yaşam kalitesinin düşmesine neden olabilmektedir.İnsanlar tarih boyunca topluluklar hâlinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Bu toplulukların düzenli bir biçimde yönetilmesi ve hedeflerine ulaşabilmesi için ise liderlik olgusuna ihtiyaç duyulmuştur. Bu çalışma kapsamında, farklı liderlik tarzlarının iş stresi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmada, liderlik tarzlarının alt boyutlarının yanı sıra, demografik değişkenlere göre iş stresinde anlamlı farklılıkların olup olmadığı incelenmiş; ayrıca liderlik tarzları ile iş stresi arasındaki ilişki ve etki düzeyleri analiz edilmiştir. Türkiye genelinde orta ve büyük ölçekli işletmelerde yapılan araştırmada, veri toplama aracı olarak ölçek temelli bir anket ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, liderlik tarzları ile iş stresi arasında anlamlı ve negatif yönlü yüksek düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri ile liderlik tarzları ve iş stresi değişkenleri arasında da anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca liderlik tarzlarının alt boyutlarından "çalışan odaklı liderlik" değişkeninin iş stresi üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu ve bu etkinin yaklaşık %24 düzeyinde bir açıklayıcılığa sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Liderlik Tarzları, Stres, İş Stresi,Intoday'sorganizationalenvironment, leadership and jobstresshaveemerged as two of themostinfluentialfactorsaffectingbothinstitutionalsuccess and theachievement of organizationalgoals. Stress is an inevitablepart of daily life and professionalsettings, and althoughitssourcesmayvary, occupationalstressoftenleads to decreasedefficiencyfororganizations and reducedquality of life foremployees. Throughouthistory, humanbeingshavelivedcollectively, and effectivemanagement of thesegroups has necessitatedthe presence of leadership. This study investigatestheimpact of differentleadershipstyles on jobstress. Specifically, it examineswhetherleadershipstyles and jobstressdiffersignificantlyaccording to demographiccharacteristics, as well as therelationship and influencelevelsbetweenleadershipstyles and jobstress. Theresearch was conductedamongmedium- and large-scaleenterprisesacross Türkiye using a questionnaireconsisting of a standardizedscale and a personalinformation form. Findingsrevealed a strong, negative, and statisticallysignificantrelationshipbetweenleadershipstyles and jobstress. Moreover, significantassociationswereidentifiedbetweenparticipants' demographicvariables, leadershipstyles, and jobstresslevels. Amongthesub-dimensions of leadership, employee-orientedleadership was found to have a meaningfulimpact on jobstress, explainingapproximately 24% of thevariance. Keywords:Leadership, LeadershipStyles, Stress, JobStress,