ANAZARBOS MOZAİKLERİ ÜZERİNE NOTLAR

Abstract

Kilikya ve komşu yerlerde deniz tasvirlerine özel bir ilgi bulunmaktadır. Bu ilgiyi deniz canlılarının özelliklerinin doğru tasvir edilmesi ve Kilikyalı Ozan Oppian’ın balıklar üzerine yazdığı Halieutiká adlı eseri kanıtlamaktadır. Anazarbos antik kentinde deniz canlılarının betimlendiği iki adet mozaik döşemesi bulunmaktadır. Mozaikler kentin güneybatı bölümünde yer alan villalara ait havuzların tabanlarını süslemektedir. Kentin önemli eserlerinden olan bu mozaikler Tethys mozaiği ve balıklar mozaiğidir. Deniz tanrıçası Tethys, Yunan tanrılarının hiyerarşisinde yüksek bir konuma sahiptir. Ancak daha sonraları Yunan ve Roma sanatında denizin kişileştirilmesi olarak anılacaktır. Tethys, denizden çıplak omuzlu olarak yükselen, sağ omzuna karşı bir açıda duran altın bir dümen ile tasvir edilmiştir. Kanatlı bir deniz tanrıçası olan Tethys figürünün Anazarbos kentinde farklı tarzda verilmesi, balıkların büyük boyutlu olarak tasvir edilmesi klasik ikonografi için önemlidir. Anazarbos mozaiklerinin tarzı klasik natüralizmin belirli özelliklerini korumaktadır. Bu yazıda Anazarbos Tethys mozaiği ve balıklar mozaiği tanıtılmakta, stil kritiği ile mozaik sanatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.