KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA MANZUM MENZİL-NÂMELER VE FETHÎ’NİN “VASF-I MENÂZİL” ADLI HAC MENZİL-NÂMESİ

Abstract

Menzil-nâmeler, çeşitli mekânlar arasında yapılan seyahatlerde konaklanılan menziller hakkındakaleme alınmış olan eserlerdir. Manzum ve mensur şekillerde karşımıza çıkan bu türde yazılmışeserlerin büyük çoğunluğu, hac seyahati esnasında İstanbul-Şam-Mekke veya Kahire-Mekke arasındakonaklanılan menziller üzerinedir. Genellikle hac seyahatine çıkacak olan hacı adaylarına bilgi vermekamacıyla rehber niteliğinde yazılan bu eserlerden edebî değere haiz olanları manzum şekillerde kalemealınanlardır. Daha çok 17. ve 18. yüzyıllarda meşhur olmayan şairler tarafından rağbet gören butürde eser yazan şairlerden biri de hayatı hakkında elde herhangi bir bulunmayan Fethî’dir.Fethî, bu türde Vasf-ı Menâzil adında mesnevi nazım şekliyle 153 beyitten müteşekkil bir eseryazmıştır. Şair, bu eserde Mısır’dan iştirak ettiği hac kervanıyla Kahire’den Mekke’ye varıncayakadarki konakladıkları menziller hakkında bilgi vermiştir. Sade bir dille kaleme alınan eserin dikkatleriçeken en önemli özelliği, menziller hakkında ayrıntılı bilgilerin verilmemiş olması ve müstakbel hacıadaylarına hac seyahatlerinde zorluk çekmemeleri için çeşitli faydalı bilgiler ihtiva etmesidir.Bu çalışmada menzil-nâmeler hakkında bilgiler verilerek bazı değerlendirmelerde bulunulmuş,bu türde yazılmış olan Vasf-ı Menâzil’in şekil ve muhtevası üzerinde durularak eserin çeviriyazılımetnine yer verilmiştir.