Arşivlerin Tarihî ve Felsefi Bağlamını Jacques Derrida Üzerinden Okumak

Abstract

Bu makale, arşiv kavramının tarihî ve felsefi bağlamını Jacques Derrida’nın arşivlere dair yaklaşımlarını merkeze alarak incelemektedir. Derrida en temelde; arşivlerin sadece tarihin tarafsız kayıtlarını içeren bir organizasyon olmayıp, tarihsel bilginin öncelenmesi, seçilmesi, düzenlenmesi ve dışta tutulması gibi birbirini etkileyen süreçleri yansıtan karmaşık ve ideolojik bir yapı olduğunu belirtmiştir. Derrida; 1996 yılında yayımlanan “Archive Fever: A Freudian Impression” adlı eserinde arşivlerin muhtevasında “içerilmenin” ve “dışta tutulmanın” “sessizliklerin” ve “bastırılmış anlatıların” açığa çıkarılmayı bekleyen gizil unsurlar olduğunu ve bu unsurların keşfedilmeleri ve yeniden bir okumaya tabi tutulmaları vesilesiyle tarihî hadiselerin gölgede kalan yönlerinin açığa çıkarılabileceğini vurgulamıştır. Derrida arşivlerin ontolojisinde sadece “hatırlamanın” değil aynı zamanda “unutmanın” da içkin olduğunu iddia etmiştir.