Osmanlı Devleti’nde Çocukların İhtida Meselesi (1886-1914)

Abstract

Sınırları üç kıtaya ulaşan ve bünyesinde farklı etnik ve dini unsuru barındıran OsmanlıDevleti’nde Müslüman olmayan bireylerin İslâm dinine geçişleri oldukça sık görülen birdurumdur. Kayıtlara ihtida olarak geçen İslâmiyet’e geçişin tamamlanabilmesi için ihtida etmekisteyen kişinin belirli bir yaş aralığında, ruhen sağlıklı olması ve baskı altında bu kararı almamışolması şartları aranmıştır. Bu temel şartları sağlayamayan kişilerin İslâmiyet’e geçişi kanunenmümkün olmamıştır. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde ihtida arzusunda olançocukların durumu arşiv kaynaklarına dayanılarak gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın girişbölümünde İslâmiyet’e geçiş ve İslâmiyet’ten ayrılış ana hatlarıyla gösterilmiş olup ihtida veyairtidâd eden kişilerin durumu ele alınmıştır. Bölümün devamında ise kişilerin neden İslâm dininegeçme arzusunda oldukları tartışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Osmanlı Devleti’nde bulûğyaşının tespiti ve bulûğ yaşına ermeyenlerin din değiştirme nedenleri ve yaşanan sorunlarincelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Gayrimüslim çiftlerden birinin ihtida etmesi veçiftlerin boşanması sonrası evlilikten dünyaya gelen çocukların velayetinin kimde kalacağı vehangi dine mensup olacakları meselesi ve devletin bu konudaki tutumu gösterilmiştir. Sonbölümde ise ihtida sonrası ve başka bir Gayrimüslim mezhebe geçen çocukların nüfusa kaydımeselesi ele alınmıştır.