Pavlus felsefesinde gizlenen gnostik unsurlar

Abstract

Pavlusa göre bilgi, Tanrının armağanıydı, Tanrısal ruh tarafından sağlanılmış birtecrübeydi, doğrudan doğruya Tanrıdan edinilmekteydi. Pavlusa göre, bu yüce bilgi, gizemlidinlerde olduğu gibi kurtuluşun aracı değilse de, kurtuluşa tesir eden yegâne etmendi. Pavlusunöğretisine göre kurtuluş, mistik görüş ya da Gnostik kavrayış yoluyla gelmemekte, fakat imanınsesinin duyulması sayesinde verilmektedir. Ancak, bu ayrıntının Pavlusun gerçekten birGnostik olması bakımından hiçbir önemi yoktur. Zira bedeninde Tanrının ruhuna sahip olanruhani adam ve bunun zıddı olan sadece insani ruha sahip olan bedensel adam kavramlarınedeniyle Pavlusun gizemciliği panteist bir içeriktedir. İnsan ruhunu taşıyan bedensel adam ileTanrının ruhuna sahip ruhani insan arasındaki bu zıtlık, aslında bütün gizemli pagan dinlerindevardı. Pavlus, şayet bir adam İsanın ruhuna sahip olursa aklına da sahip olur zira ruh. Hz.İsanın düşüncelerini kavrama gücünü de verir sözleriyle, bu pagan imanını baş aşağı çevirerekHıristiyan itikadı hâline dönüştürmüştür. Bu nedenle, Hz. İsanın zihnine sahip olmak, Hz.İsanın ruhuna sahip olduğunun delili hâline gelmektedir. Şayet son cümlede insan Tanrı Hz.İsanın yerine gerçek Tanrıyı koyduğumuz zaman, diyebileceğimiz bir tek şey vardır: GnostikPavlus.