1880-1895 YILLARI ARASINDA YAYIMLANMIŞ ŞİİR KİTAPLARINDAN HAREKETLE ARA NESİL ŞİİRİNİ ANLAMAK

Abstract

1839 yılında Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesinden bir süre sonra yenilik sesleri hayatın hemen hemen her alanında yankı bulmuş ve en nihayetinde 1859 yılı ve sonrasında çok daha kuvvetli adımlarla Türk edebiyatına da sirayet etmiştir. Bu bağlamda yeniliğe kapılarını ilk aralayan ve ilk yenileştirilen tür şiir olmuştur. Ancak 1859 yılında başlayan yenilikçi anlayış, 1879 yılından sonra başka bir noktaya evrilmiş ve özellikle Recaizâde Mahmud Ekrem ve Abdülhak Hâmid’in ellerinde oluşan yeni ve ferdiyetçi bir edebiyat hasıl olmuştur. Recaizâde Mahmud Ekrem daha çok şiir hakkındaki görüşleriyle kendisinden sonra gelenleri etkilerken Abdülhak Hâmid ise bizzat şiirde yaptığı yeniliklerle kendisinden sonrakileri etkilemiştir. Ancak bu iki ismin yanına Muallim Naci’yi eklememek haksızlık olur. Çünkü bu saydığımız üç isim bizim asıl konumuz olan Ara Nesil şairlerini derinden etkilemişlerdir. Bu isimlerden etkilenen şairler, kimi zaman bu isimlerin şiirlerine nazireler yazmış kimi zaman da bu isimlerin şiir dünyalarına bağlı kalarak kendi şiir evrenlerini yaratmaya çalışmışlardır. İşte bu çalışma dahilinde kimi kaynaklar tarafından ihmal edilmiş bir dönem, yani 1880-1895 yılları arasında Türk şiirinin gelişim süreci ele alınacaktır. Bu yapılırken öncelikle bu döneme kimler tarafından ve neden Ara Nesil denildiği ve Ara Nesil şairlerinin kim olduğu üzerinde durulacaktır. Hemen ardından ise yayımlanmış olan şiir kitaplarından hareketle dönemin şair ve şiir anlayışı ortaya koyulmaya çalışılacaktır.