Cengiz Dağcı'nın romanlarında mekân-insan ilişkisi

Abstract

Dağcı'nın romanlarında mekân-insan ilişkisi, mekâna salt anlamının ötesinde değerler kazandırmıştır. Kırım Türklerinin uğradığı asimilasyonun mekânsal boyuttaki yansımalarını anlatan Dağcı; ev-yurt özdeşliğiyle hafıza mekânları oluşturmasının yanı sıra, bireyin benliğini kurmaya; kendini bulmaya çalışırken sığındığı mekânlara yer vermiştir. Çalışmada sosyoloji, psikoloji, felsefe, mitoloji gibi farklı kaynaklardan yararlanılmış ve mekân-insan arasındaki etkileşim algısal mekân çerçevesinde sunulmuştur. Yapılan çalışmada Dağcı'nın romanlarında insan psikolojisi, insanın mekâna yüklediği kimlik ve mekânın kahramanlarda oluşturduğu algılar irdelenmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmada, Dağcı'nın; Korkunç Yıllar (2006), Yurdunu Kaybeden Adam (2021), Badem Dalına Asılı Bebekler (2018), Üşüyen Sokak (2016), O Topraklar Bizimdi (2014), Onlar da İnsandı (2019) romanları üzerinde çalışılmıştır. Birinci bölümde Cengiz Dağcı'nın hayatı, eserleri ve edebî kişiliği; ikinci bölümde romanda mekân kurgusu ve algısal mekânın özellikleri; üçüncü bölümde mekân-insan etkileşimi okumalardan yola çıkarak kimlik, hafıza, aidiyet gibi sosyo-kültürel yapıda ve bireysel perspektifte incelenmiştir. Son bölümde kaynakçaya yer verilmiştir.

The space-human relationship in Dağcı's novels has brought values to the space beyond its mere meaning. Dağcı describes the spatial reflections of the assimilation suffered by the Crimean Turks; in addition to creating memory spaces with the identity of home-dorm, to establish the self of the individual; While trying to find himself, he gave place to the places where he took shelter. In the study, different sources such as sociology, psychology, philosophy, mythology were used and the interaction between space and human was presented within the framework of perceptual space. In this study, human psychology in Dağcı's novels, the identity that people impose on the space and the perceptions of the space in the heroes were examined. In the study consisting of four parts, Dağcı's; Korkunç Yıllar (2006), Yurdunu Kaybeden Adam (2021), Badem Dalına Asılı Bebekler (2018), Üşüyen Sokak (2016), O Topraklar Bizimdi (2014), Onlar da İnsandı (2019). In the first part, Cengiz Dağcı's life, works and literary personality; in the second part, the setting of the space and the characteristics of the perceptual space in the novel; In the third part, the space-human interaction is examined in socio-cultural structure such as identity, memory, belonging, and in an individual perspective, starting from the readings. The bibliography is given in the last section.